GEO Nedir? Yapay Zekâ Aramalarında Markanın Adı Nasıl Geçer?

Şöyle bir sahne düşün: ChatGPT'ye "sektörümdeki en iyi firmalar hangileri?" diye soruyorsun. Üç rakibini sayıyor, seni saymıyor. Can sıkıcı, değil mi?

GEO tam olarak bu durumla ilgili. Açılımı Generative Engine Optimization; Türkçesiyle, markanın ChatGPT, Perplexity, Claude ve Google'ın yapay zekâ özetleri gibi araçların verdiği cevaplarda adının geçmesi için yapılan iş. SEO seni Google'ın sonuç listesine sokar. GEO ise yapay zekânın yazdığı cevabın tam ortasına.

On mavi link devri kapanıyor mu?

Tamamen değil, ama insanların arama alışkanlığı değişiyor. "İstanbul'da tanıtım filmi çeken ajanslar" diye yapay zekâya soran biri artık on siteyi tek tek gezmiyor. Tek bir cevap okuyor, o cevapta adı geçen iki üç markaya bakıyor ve karar veriyor.

Adın o cevapta yoksa ne kadar iyi iş çıkardığının pek önemi kalmıyor. Vitrinin en güzeli sende ama sokağa kimse girmiyor.

Bu terim nereden çıktı?

Pazarlamacıların uydurduğu yeni bir moda kelime sanabilirsin. Değil. Kavram, Kasım 2023'te Princeton Üniversitesi ve birkaç araştırma kurumundan akademisyenlerin yayımladığı bir makaleyle ortaya çıktı. Araştırmacılar binlerce soruyu yapay zekâ motorlarına sordu ve içerikte hangi değişikliğin alıntılanma ihtimalini artırdığını ölçtü.

Çıkan sonuç bizi hiç şaşırtmadı: kaynağı belli alıntılar, somut veriler ve net cümleler görünürlüğü yüzde 40'a kadar artırıyor. Anahtar kelimeyi sayfaya on beş kez gömmek ise neredeyse hiçbir işe yaramıyor. Yapay zekâ da iyi bir okur gibi davranıyor: laf kalabalığından sıkılıyor, işine yarayan bilgiyi seviyor.

Peki SEO'ya veda mı ediyoruz?

Hayır, SEO'yu çöpe atmıyoruz. GEO onun üstüne kuruluyor.

Yapay zekâ araçlarının çoğu cevap yazarken arka planda internette arama yapıyor ve bulduğu sayfaları okuyor. Google'ın bile zor bulduğu, yavaş açılan, taranamayan bir site yapay zekâ cevaplarına da giremiyor. Temel sağlam değilse üstüne kat çıkamazsın.

Değişen şey şu: Artık sayfayı yazarken kendimize bir soru daha soruyoruz. "Bu sayfayı okuyan bir yapay zekâ, içinden alıntılayabileceği net bir bilgi çıkarabilir mi?"

Yapay zekâ bir siteye nasıl bakar?

Biz bunu üç kapıya benzetiyoruz. Ücretsiz AI görünürlük testimiz KeScan de siteleri bu üç başlıkta puanlıyor.

Birinci kapı: İçeri girebiliyor mu?

OpenAI'ın GPTBot'u, Anthropic'in ClaudeBot'u, PerplexityBot gibi botlar siteye girebiliyor mu? Şaşıracaksın ama pek çok sitede robots.txt dosyası bu botları engelliyor. Çoğu zaman da kimsenin haberi olmadan: yıllar önce kurulmuş bir eklenti, fazla hevesli bir güvenlik ayarı… Kapı kilitliyse gerisi boş.

İkinci kapı: Okuduğunu anlıyor mu?

Bot içeri girdiğinde gerçekten metin buluyor mu, yoksa sadece görseller ve animasyonlar mı? Başlıklar düzgün sıralanmış mı? Firma adı, adresi, hizmetleri arama motorlarının ortak dili olan yapılandırılmış veriyle (Schema.org) işaretlenmiş mi? Son dönemde yaygınlaşan llms.txt dosyası da burada devreye giriyor. Yapay zekâ araçlarına "bu site şunu anlatıyor, önemli sayfalar bunlar" diyen kısa bir rehber gibi düşünebilirsin.

Üçüncü kapı: Alıntılayacak bir şey var mı?

Asıl fark burada. "Müşteri odaklı, yenilikçi çözümler sunuyoruz" cümlesini hiçbir yapay zekâ alıntılamaz, çünkü hiçbir soruya cevap vermiyor. Açık konuşalım, hiçbir insan da hatırlamıyor.

"Kurumsal bir web sitesi kapsamına göre genellikle 4 ila 8 haftada yayına alınır" ise birinin gerçekten sorduğu bir sorunun cevabı. Yapay zekâ böyle cümleleri seviyor.

Görünür olmak için 6 adım

Robots.txt'ine bir bak. Yapay zekâ botları engelli mi? Rakipler açıkken senin kapın kapalıysa, cevaplarda onların adını duyarsın.

Müşterinin sorduğu soruları yaz. Satış görüşmelerinde en çok hangi sorular geliyor? Fiyatı ne belirler, ne kadar sürer, nelere dikkat etmeli… Her birine doğrudan cevap veren bir sayfa hazırla. Cevabı ilk paragrafa koy, lafı dolandırma.

Somut ol. Süre, adım, kapsam, gerçek örnek. Uydurma istatistik değil, arkasında durabileceğin bilgi. Yapay zekâ da müşteri de bunu hisseder.

Yapılandırılmış veriyi eksiksiz kur. Firma bilgileri, hizmetler, yazılar ve sık sorulan sorular Schema.org ile işaretlenmeli. Bu, makinelere sayfanın ne anlattığını kelimelerden bağımsız söylemenin yolu.

Adın başka yerlerde de geçsin. Yapay zekâ bir markayı sadece kendi sitesinden tanımaz. Sektör rehberleri, haberler, iş ortaklarının siteleri, müşteri yorumları "bu firma gerçekten var ve bu işi yapıyor" sinyali verir.

Düzenli ölç. Hizmetinle ilgili soruları farklı yapay zekâ araçlarına ayda bir sor, adın geçiyor mu bak. Sonuç haftalar içinde gelir, bir gecede değil.

Sahada en sık gördüğümüz hatalar

Birincisi, sitenin en önemli bilgilerinin görselin içine gömülmesi. Hizmet listesi şık bir PNG'de, fiyat tablosu bir PDF'te. İnsan gözü için sorun yok; bot için o içerik hiç yok.

İkincisi, bütün sayfaların aynı genel cümlelerle dolması. Yapay zekâ cevap yazarken seni diğerlerinden ayıran bilgiyi arar. Herkesin söylediğini söyleyen bir sayfa, onun gözünde sıradan bir sayfa.

Üçüncüsü de beklenti. GEO, reklam gibi bütçeyi girip ertesi gün sonucu gördüğün bir kanal değil. Biri sana "yarın ChatGPT'de ilk sıradasın" diye söz veriyorsa, o sözü kimse veremez. Doğru yapılan iş, zamanla görünür olma ihtimalini artırır. Dürüst cevap bu.

Önce nerede olduğunu gör

Bu yazıyı okurken aklından "bizim site acaba ne durumda?" geçtiyse, tahmin etmene gerek yok. KeScan ile sitenin yapay zekâ görünürlüğünü ücretsiz ölçebilirsin. Birkaç dakikada taranabilirlik, okunabilirlik ve alıntılanabilirlik puanlarını, eksikleri ve çözüm önerilerini getiriyor.

Düzeltmeleri kendi ekibinle yapabilirsin. Birlikte yapalım dersen, sitenin altyapısından içeriğine kadar yapay zekâ kurulumları ve web ekibimiz aynı masada. Aşağıdaki formu bırak, bir kahve eşliğinde konuşalım.